Why are there Egyptian statues in LONDON?

Are we in EGPYPT?

Source: 

https://www.rechtspraak.nl/SiteCollectionDocuments/R002-Rechtspraak-in-Nederland.pdf

 

Ephesians 6:
17 And take the helmet of salvation, and the sword of the Spirit, which is the word of God:

 

Hebrew 4:
12 For the word of God is quick, and powerful, and sharper than any twoedged sword, piercing even to the dividing asunder of soul and spirit, and of the joints and marrow, and is a discerner of the thoughts and intents of the heart.

 

Deuteronomy 25:

13 Thou shalt not have in thy bag divers weights, a great and a small.

14 Thou shalt not have in thine house divers measures, a great and a small.

15 But thou shalt have a perfect and just weight, a perfect and just measure shalt thou have: that thy days may be lengthened in the land which the Lord thy God giveth thee.

16 For all that do such things, and all that do unrighteously, are an abomination unto the Lord thy God.

 

Leviticus: 19:

15 You shall do no injustice in court. You shall not be partial to the poor or defer to the great, but in righteousness shall you judge your neighbor.

35 Ye shall do no unrighteousness in judgment, in meteyard, in weight, or in measure.

36 Just balances, just weights, a just ephah, and a just hin, shall ye have: I am the Lord your God, which brought you out of the land of Egypt.

37 Therefore shall ye observe all my statutes, and all my judgments, and do them: I am the Lord.

 

Proverbs 11:

1 A false balance is an abomination to the Lord, but a just weight is his delight.

 

Matthew 23:

23 Woe unto you, scribes and Pharisees, hypocrites! for ye pay tithe of mint and anise and cummin, and have omitted the weightier matters of the law, judgment, mercy, and faith: these ought ye to have done, and not to leave the other undone.

 

LADY OF JUSTICE

Do you see the 'As above so below' sign.

Do you see the scriptures kept under the foot and the serpent laying next to it.

Blind from the truth

Roman goddess Iustitia (Justitia or Lady Justice)

 

VROUWE JUSTITIA

Ziet u het teken 'Zo boven zo beneden'.
Zie je de Schriften die onder de voet worden gehouden en de slang die ernaast ligt.

 

Vrouwe Justitia is van oorsprong een Romeinse (AFGOD) godin en naderhand de personificatie van het recht. Een afbeelding van haar is vaak te vinden op gerechtsgebouwen en andere plaatsen waar vroeger recht werd gesproken. Haar Griekse tegenhangster is Themis.

Vrouwe Justitia wordt doorgaans afgebeeld als een geblinddoekte figuur, met in haar rechterhand een zwaard en in haar linkerhand een weegschaal. Op de oudste beeltenissen is zij nog afgebeeld met onbedekte ogen.

  • De blinddoek staat voor de rechtspraak zonder aanzien des persoons, dat wil zeggen dat niet de personen worden gehoord en veroordeeld, maar slechts de feiten en daden; (Er moet niet naar aanzien [rijk versus arm] gekeken worden)
  • De weegschaal stelt de afweging van de bewijzen en getuigenissen voor, die in het voordeel of nadeel van de verdachte spreken 
  • Het zwaard staat voor het vonnis dat wordt uitgesproken; (Ephesians 6:17) WORD OF YHWH.

Soms ligt aan haar voeten de cornucopia, de Hoorn des Overvloeds.

 

Source: https://nl.wikipedia.org/wiki/Justitia_(godin)#targetText=Vrouwe%20Justitia%20is%20van%20oorsprong,Haar%20Griekse%20tegenhangster%20is%20Themis.

 

Vrouwe Justitia in de gevel van het stadhuis Appingedam in Groningen

Soli deo gloria

Glorie aan alleen God

Concordia res parvae. Crescunt Discordia res maximae dilabuntur

[Latijn] De kleinen groeien door eendracht, ook de grootsten gaan ten onder door tweedracht.

Latin for "Unity makes Strength" (Dutch:Eendracht maakt macht)

Google vertalen: Kleine zakelijke overeenkomst. Onenigheid kwesties van de hoogste drop off van zichzelf opgroeien,

 

UBI NON EST PUDOR NEC CURA IURIS, SANCTITAS; PIETAS; FIDES,INSTABILE REGNUM EST

 

Als er geen gevoel van schaamte of zorg voor de juiste HEILIGHEID, LOYALTY, VERTROUWEN dan is het Koninkrijk  onstabiel;

Naast de kerktoren staat het voormalige Gildehuis van de schutterij, dat in 1.630 werd verbouwd tot stadhuis. Het pand bezit een rijkversierde maniëristische voorgevel met halsvormige top en open fronton. In een schelpvormige zandstenen nis staat een bijna levensgroot beeld van een niet-geblinddoekte Vrouwe Justitia. Daaronder is een gevelsteen met het stadswapen – een pelikaan die haar jongen met haar eigen bloed voedt – aangebracht.

Stadhuis Appingedam Groningen

Egyptian temple Hatshepsut

                    Mozes en Aaronkerk                                Waterstaatskerk in Laren

 

 

Thutmose tekhen waty Obelisk-Lateran

Why is there an Egyptian OBELISK in VATICAN Reglious district?

Why is there an Egyptian OBELISK in Washington D.C. Militairy district?

Deuteronomy 16:
18 Judges and officers shalt thou make thee in all thy gates, which the LORD thy God giveth thee, throughout thy tribes: and they shall judge the people with just judgment.

19 Thou shalt not wrest judgment; thou shalt not respect PERSONS (SS Number: Social Security Number), neither take a gift (COMMERCE/CONTRACT/BABYLONIAN LAW): for a gift doth blind the eyes of the wise, and pervert the words of the righteous.

20 That which is altogether just shalt thou follow, that thou mayest live, and inherit the land which the יְהֹוָה (LORD) thy God giveth thee.

21 Thou shalt not plant thee a grove of any trees near unto the altar of the LORD thy God, which thou shalt make thee.

22 Neither shalt thou set thee up any image; which the LORD thy God hateth.

 

James:2:

But if ye have respect to persons, ye commit sin, and are convinced of the law as transgressors.

 

Deuteronomy 17:

8 If there arise a matter too hard for thee in judgment, between blood and blood, between plea and plea, and between stroke and stroke, being matters of controversy within thy gates: then shalt thou arise, and get thee up into the place which the LORD thy God shall choose;

And thou shalt come unto the priests the Levites, and unto the judge that shall be in those days, and enquire; and they shall shew thee the sentence of judgment: (Deuteronomy 17:18)

10 And thou shalt do according to the sentence, which they of that place which the LORD shall choose shall shew thee; and thou shalt observe to do according to all that they inform thee:

11 According to the sentence of the law which they shall teach thee, and according to the judgment which they shall tell thee, thou shalt do: thou shalt not decline from the sentence which they shall shew thee, to the right hand, nor to the left.

12 And the man that will do presumptuously, and will not hearken unto the priest that standeth to minister there before the YHWH / יְהֹוָה / LORD thy God, or unto the judge, even that man shall die: and thou shalt put away the evil from Israel.

13 And all the people shall hear, and fear, and do no more presumptuously.

18 And it shall be, when he sitteth upon the throne of his kingdom, that he shall write him a copy of this law in a book out of that which is before the priests the Levites:

19 And it shall be with him, and he shall read therein all the days of his life: that he may learn to fear the LORD his God, to keep all the words of this law and these statutes, to do them:

20 That his heart be not lifted up above his brethren, and that he turn not aside from the commandment, to the right hand, or to the left: to the end that he may prolong his days in his kingdom, he, and his children, in the midst of Israel.

 

Joshua 8:
33 And all Israel, and their elders, and officers, and their judges, stood on this side the ark and on that side before the priests the Levites, which bare the ark of the covenant of the יְהֹוָה (LORD), as well the stranger, as he that was born among them; half of them over against mount Gerizim, and half of them over against mount Ebal; as Moses the servant of the יְהֹוָה (LORD) had commanded before, that they should bless the people of Israel.
 

Joshua 24:

1 And Joshua gathered all the tribes of Israel to Shechem, and called for the elders of Israel, and for their heads, and for their judges, and for their officers; and they presented themselves before God.

 

1 Chronicles 23:

4 Of which, twenty and four thousand were to set forward the work of the house of the יְהֹוָה (LORD); and six thousand were officers and judges:
 
2 Chronicles 19:
6 And said to the judges, Take heed what ye do: for ye judge not for man, but for the יְהֹוָה (LORD), who is with you in the judgment.

 

Ezra 7:
25 And thou, Ezra, after the wisdom of thy God, that is in thine hand, set magistrates and judges, which may judge all the people that are beyond the river, all such as know the laws of thy God; and teach ye them that know them not.

 

Job 9:
24 The earth is given into the hand of the wicked: he covereth the faces of the judges thereof; if not, where, and who is he?

 

Deuteronomy 17:
14 When thou art come unto the land which the LORD thy God giveth thee, and shalt possess it, and shalt dwell therein, and shalt say, I will set a king over me, like as all the nations that are about me;

15 Thou shalt in any wise set him king over thee, whom the LORD thy God shall choose: (Gij zult hem in elk geval koning over u stellen, die de Here, uw God, zal uitkiezen:) one from among thy brethren shalt thou set king over thee: thou mayest not set a stranger over thee, which is not thy brother.

16 But he shall not multiply horses to himself, nor cause the people to return to Egypt, to the end that he should multiply horses: forasmuch as the LORD hath said unto you, Ye shall henceforth return no more that way.

17 Neither shall he multiply wives to himself, that his heart turn not away: neither shall he greatly multiply to himself silver and gold (noch zal hij zilver en goud voor zichzelf vermenigvuldigen).

18 And it shall be, when he sitteth upon the throne of his kingdom, that he shall write him a copy of this law in a book out of that which is before the priests the Levites:(En het zal zijn, wanneer hij op de troon van zijn koninkrijk zit, dat hij hem een afschrift van deze wet zal schrijven in een boek van hetgeen voor de priesters, de Levieten is:)

19 And it shall be with him, and he shall read therein all the days of his life: that he may learn to fear the LORD his God, to keep all the words of this law and these statutes, to do them:(En het zal met hem zijn, en hij zal al de dagen zijns levens daarin lezen; opdat hij leren zou den HEERE, zijn God, te vrezen, om alle woorden dezer wet en inzettingen te bewaren, om die te doen;)

20 That his heart be not lifted up above his brethren, and that he turn not aside from the commandment, to the right hand, or to the left: to the end that he may prolong his days in his kingdom, he, and his children, in the midst of Israel. (Dat zijn hart niet verheven wordt boven zijn broederen, en dat hij zich niet verwijdert van het gebod, ter rechter hand of ter linkerhand; opdat hij zijn dagen in zijn koninkrijk, hij en zijn kinderen, zal verlengen, in het midden van Israël.)

 

1 Chronicles 17:

9 Also I will ordain a place for my people Israel, and will plant them, and they shall dwell in their place, and shall be moved no more; neither shall the children of wickedness waste them any more, as at the beginning,

10 And since the time that I commanded judges to be over my people Israel. Moreover I will subdue all thine enemies. Furthermore I tell thee that the LORD will build thee an house.

11 And it shall come to pass, when thy days be expired that thou must go to be with thy fathers, that I will raise up thy seed after thee, which shall be of thy sons; and I will establish his kingdom. (Yahushua Hamschiach)

12 He shall build me an house, and I will stablish his throne for ever.

13 I will be his father, and he shall be my son: and I will not take my mercy away from him, as I took it from him that was before thee:

14 But I will settle him in mine house and in my kingdom for ever: and his throne shall be established for evermore.

15 According to all these words, and according to all this vision, so did Nathan speak unto David.

 

Psalm 148:

11 Kings of the earth, and all people; princes, and all judges of the earth:

12 Both young men, and maidens; old men, and children:

13 Let them praise the name of the LORD (YHWH): for his name alone is excellent; his glory is above the earth and heaven.

 

Matthew 28:

5 And the angel answered and said unto the women, Fear not ye: for I know that ye seek Jesus, which was crucified.

6 He is not here: for he is risen....

7 And go quickly, and tell his disciples that he is risen from the dead;....

 

John 17:
14 I have given them thy word; and the world hath hated them, because they are not of the world, even as I am not of the world.
16 They are not of the world, even as I am not of the world.
18 As thou hast sent me into the world, even so have I also sent them into the world.

 

Read John 17 completely

 

Schulden / Debts:

 

Leviticus 25:

35 And if thy brother be waxen poor, and fallen in decay with thee; then thou shalt relieve him: yea, though he be a stranger, or a sojourner; that he may live with thee.

36 Take thou no usury of him, or increase: but fear thy God; that thy brother may live with thee.

37 Thou shalt not give him thy money upon usury, nor lend him thy victuals for increase.

 

 

Romans 13 is NOT the LAW/instructions/Torah from YHWH, but a letter and an opinion from Paul to the Romans.

Under what jurisdiction do they operate? Not YHWH, but under a HUMAN KING.

 

Romans 13:
1 Let every soul be subject unto the higher powers. For there is no power but of God: the powers that be are ordained of God. (ordained for good or ordained for bad: if you u do not want to listen to YHWH then you get the bad KING)

2 Whosoever therefore resisteth the power, resisteth the ordinance of God: and they that resist shall receive to themselves damnation.

3 For rulers are not a terror to good works, but to the evil. Wilt thou then not be afraid of the power? do that which is good, and thou shalt have praise of the same:

4 For he (a human) is the minister of God to thee for good. But if thou do that which is evil, be afraid; for he beareth not the sword in vain: for he is the minister of God, a revenger to execute wrath upon him that doeth evil.

5 Wherefore ye must needs be subject, not only for wrath, but also for conscience sake.

6 For for this cause pay ye tribute also: for they are God's ministers, attending continually upon this very thing.

7 Render therefore to all their dues: tribute to whom tribute is due; custom to whom custom; fear to whom fear; honour to whom honour.

8 Owe no man any thing, but to love one another: for he that loveth another hath fulfilled the law.

9 For this, Thou shalt not commit adultery, Thou shalt not kill, Thou shalt not steal, Thou shalt not bear false witness, Thou shalt not covet; and if there be any other commandment, it is briefly comprehended in this saying, namely, Thou shalt love thy neighbor as thyself.

10 Love worketh no ill to his neighbor: therefore love is the fulfilling of the law.

11 And that, knowing the time, that now it is high time to awake out of sleep: for now is our salvation nearer than when we believed.

12 The night is far spent, the day is at hand: let us therefore cast off the works of darkness, and let us put on the armour of light.

13 Let us walk honestly, as in the day; not in rioting and drunkenness, not in chambering and wantonness, not in strife and envying.

14 But put ye on the Lord Jesus Christ, and make not provision for the flesh, to fulfill the lusts thereof.

 

Where does it say in YHWH 's laws that they will be changed (NOPE) and you will have to confide in that? Should you keep their commandments or YHWH's?

Do you have to acknowledge that? NOPE

 

Matthew 5:
18 For truly, I say to you, until heaven and earth pass away, not an iota, not a dot, will pass from the Law until all is accomplished.


Luke 16:
17 But it is easier for heaven and earth to pass away than for one dot of the Law to become void.

 

Jeremiah 51:
39 In their heat I will make their feasts, and I will make them drunken, that they may rejoice, and sleep a perpetual sleep, and not wake, saith the LORD.

57 And I will make drunk her princes, and her wise men, her captains, and her rulers, and her mighty men: and they shall sleep a perpetual sleep, and not wake, saith the King, whose name is the LORD of hosts.

 

1Samuel 8:

And it came to pass, when Samuel was old, that he made his sons judges over Israel.

Now the name of his firstborn was Joel; and the name of his second, Abiah: they were judges in Beersheba.

And his sons walked not in his ways, but turned aside after lucre, and took bribes, and perverted judgment.

Then all the elders of Israel gathered themselves together, and came to Samuel unto Ramah,

And said unto him, Behold, thou art old, and thy sons walk not in thy ways: now make us a king to judge us like all the nations.

But the thing displeased Samuel, when they said, Give us a king to judge us. And Samuel prayed unto the LORD.

And the LORD said unto Samuel, Hearken unto the voice of the people in all that they say unto thee: for they have not rejected thee, but they have rejected me, that I should not reign over them.

According to all the works which they have done since the day that I brought them up out of Egypt even unto this day, wherewith they have forsaken me, and served other gods, so do they also unto thee.

9 Now therefore hearken unto their voice: howbeit yet protest solemnly unto them, and shew them the manner of the king that shall reign over them.

10 And Samuel told all the words of the LORD unto the people that asked of him a king.
11 And he said, This will be the manner of the king that shall reign over you: He will take your sons, and appoint them for himself, for his chariots, and to be his horsemen; and some shall run before his chariots.

12 And he will appoint him captains over thousands, and captains over fifties; and will set them to ear his ground, and to reap his harvest, and to make his instruments of war, and instruments of his chariots.

13 And he will take your daughters to be confectionaries, and to be cooks, and to be bakers.

14 And he will take your fields, and your vineyards, and your oliveyards, even the best of them, and give them to his servants.

15 And he will take the tenth of your seed, and of your vineyards, and give to his officers, and to his servants.

16 And he will take your menservants, and your maidservants, and your goodliest young men, and your asses, and put them to his work.

17 He will take the tenth of your sheep: and ye shall be his servants.

18 And ye shall cry out in that day because of your king which ye shall have chosen you; and the LORD will not hear you in that day.
19 Nevertheless the people refused to obey the voice of Samuel; and they said, Nay; but we will have a king over us;

 

Exodus 18:

1 When Jethro, the priest of Midian, Moses' father in law, heard of all that God had done for Moses, and for Israel his people, and that the LORD had brought Israel out of Egypt;

Then Jethro, Moses' father in law, took Zipporah, Moses' wife, after he had sent her back,

And her two sons; of which the name of the one was Gershom; for he said, I have been an alien in a strange land:

And the name of the other was Eliezer; for the God of my father, said he, was mine help, and delivered me from the sword of Pharaoh:

And Jethro, Moses' father in law, came with his sons and his wife unto Moses into the wilderness, where he encamped at the mount of God:

6 And he said unto Moses, I thy father in law Jethro am come unto thee, and thy wife, and her two sons with her.

And Moses went out to meet his father in law, and did obeisance, and kissed him; and they asked each other of their welfare; and they came into the tent.

And Moses told his father in law all that the LORD had done unto Pharaoh and to the Egyptians for Israel's sake, and all the travail that had come upon them by the way, and how the LORD delivered them.

And Jethro rejoiced for all the goodness which the LORD had done to Israel, whom he had delivered out of the hand of the Egyptians.

10 And Jethro said, Blessed be the LORD, who hath delivered you out of the hand of the Egyptians, and out of the hand of Pharaoh, who hath delivered the people from under the hand of the Egyptians.

11 Now I know that the LORD is greater than all gods: for in the thing wherein they dealt proudly he was above them.

12 And Jethro, Moses' father in law, took a burnt offering and sacrifices for God: and Aaron came, and all the elders of Israel, to eat bread with Moses' father in law before God.

13 And it came to pass on the morrow, that Moses sat to judge the people: and the people stood by Moses from the morning unto the evening.

14 And when Moses' father in law saw all that he did to the people, he said, What is this thing that thou doest to the people? why sittest thou thyself alone, and all the people stand by thee from morning unto even?

15 And Moses said unto his father in law, Because the people come unto me to enquire of God:

16 When they have a matter, they come unto me; and I judge between one and another, and I do make them know the statutes of God, and his laws.

17 And Moses' father in law said unto him, The thing that thou doest is not good.

18 Thou wilt surely wear away, both thou, and this people that is with thee: for this thing is too heavy for thee; thou art not able to perform it thyself alone.

19 Hearken now unto my voice, I will give thee counsel, and God shall be with thee: Be thou for the people to God-ward, that thou mayest bring the causes unto God:

20 And thou shalt teach them ordinances and laws, and shalt shew them the way wherein they must walk, and the work that they must do.

21 Moreover thou shalt provide out of all the people able men, such as fear God, men of truth, hating covetousness; and place such over them, to be rulers of thousands, and rulers of hundreds, rulers of fifties, and rulers of tens:

22 And let them judge the people at all seasons: and it shall be, that every great matter they shall bring unto thee, but every small matter they shall judge: so shall it be easier for thyself, and they shall bear the burden with thee.

23 If thou shalt do this thing, and God command thee so, then thou shalt be able to endure, and all this people shall also go to their place in peace.

24 So Moses hearkened to the voice of his father in law, and did all that he had said.

25 And Moses chose able men out of all Israel, and made them heads over the people, rulers of thousands, rulers of hundreds, rulers of fifties, and rulers of tens.

26 And they judged the people at all seasons: the hard causes they brought unto Moses, but every small matter they judged themselves.

27 And Moses let his father in law depart; and he went his way into his own land.

 

Zechariah 3:

7 Thus saith the LORD of hosts; If thou wilt walk in my ways, and if thou wilt keep my charge, then thou shalt also judge my house, and shalt also keep my courts, and I will give thee places to walk among these that stand by.

Jurisdiction

Luke 23:

7 And as soon as he knew that he (Jesus) belonged unto Herod's jurisdiction, he sent him to Herod, who himself also was at Jerusalem at that time.

 

Matthew 23:
2 Saying, The scribes and the Pharisees sit in Moses' seat:
Here are the remaining matches.

 

Leviticus 16:
2 And the LORD said unto Moses, Speak unto Aaron thy brother, that he come not at all times into the holy place within the vail before the mercy seat, which is upon the ark; that he die not: for I will appear in the cloud upon the mercy seat.

 

Numbers 7:
89 And when Moses was gone into the tabernacle of the congregation to speak with him, then he heard the voice of one speaking unto him from off the mercy seat that was upon the ark of testimony, from between the two cherubims: and he spake unto him.

 

Ezra 7:

12 Artaxerxes, king of kings, unto Ezra the priest, a scribe of the law of the God of heaven, perfect peace, and at such a time.

 

 

 

The District of Columbia is a municipal corporation (een gemeentelijke onderneming), having a right to sue and be sued, and is subject to the ordinary rules that govern the law of procedure between private persons.

The STATE OF THE NETHERLANDS
De STAAT DER NEDERLANDEN is een staatsbedrijf en heeft het recht om te vervolgen en voor de rechter te worden gedaagd en is onderworpen aan de gewoonte regels (10 geboden) die de wet van procedure regelen tussen privépersonen/particulieren die de wet van procedure tussen particulieren regelen.

 

WHAT DOES THE BIBLE MEAN BY “YOU ARE GODS” / "YE ARE GODS" IN PSALM 82:6 AND JOHN 10:34?

 

Question: "What does the Bible mean by 'you are gods' / 'ye are gods' in Psalm 82:6 and John 10:34?"

Answer: 
Let’s start with a look at Psalm 82, the psalm that Jesus quotes in John 10:34. The Hebrew word translated “gods” in Psalm 82:6 is Elohim. It usually refers to the one true God, but it does have other uses. Psalm 82:1 says, “God presides in the great assembly; he gives judgment among the gods.” It is clear from the next three verses that the word “gods” refers to magistrates, judges, and other people who hold positions of authority and rule. Calling a human magistrate a “god” indicates three things:

1) he has authority over other human beings,

2) the power he wields as a civil authority is to be feared, and

3) he derives his power and authority from God Himself, who is pictured as judging the whole earth in verse 8.

This use of the word “gods” to refer to humans is rare, but it is found elsewhere in the Old Testament.

 

For example, when God sent Moses to Pharaoh, He said, “See, I have made you like God to Pharaoh” (Exodus 7:1). This simply means that Moses, as the messenger of God, was speaking God’s words and would therefore be God’s representative to the king. The Hebrew word Elohim is translated “judges” in Exodus 21:6 and 22:8, 9, and 28.

The whole point of Psalm 82 is that earthly judges must act with impartiality and true justice, because even judges must stand someday before the Judge. Verses 6 and 7 warn human magistrates that they, too, must be judged: “I said, `You are gods; you are all sons of the Most High.' But you will die like mere men; you will fall like every other ruler.” This passage is saying that God has appointed men to positions of authority in which they are considered as gods among the people. They are to remember that, even though they are representing God in this world, they are mortal and must eventually give an account to God for how they used that authority.

Now, let’s look at how Jesus uses this passage. Jesus had just claimed to be the Son of God (John 10:25-30). The unbelieving Jews respond by charging Jesus with blasphemy, since He claimed to be God (verse 33). Jesus then quotes Psalm 82:6, reminding the Jews that the Law refers to mere men—albeit men of authority and prestige—as “gods.” Jesus’ point is this: you charge me with blasphemy based on my use of the title “Son of God”; yet your own Scriptures apply the same term to magistrates in general. If those who hold a divinely appointed office can be considered “gods,” how much more can the One whom God has chosen and sent (verses 34-36)?



In contrast, we have the serpent’s lie to Eve in the Garden. His statement, “your eyes will be opened, and you will be like God, knowing good and evil” (Genesis 3:5), was a half-truth. Their eyes were opened (verse 7), but they did not become like God. In fact, they lost authority, rather than gaining it. Satan deceived Eve about her ability to become like the one true God, and so led her into a lie. Jesus defended His claim to be the Son of God on biblical and semantic grounds—there is a sense in which influential men can be thought of as gods; therefore, the Messiah can rightly apply the term to Himself. Human beings are not “gods” or “little gods.” We are not God. God is God, and we who know Christ are His children.

Source: https://www.gotquestions.org/you-are-gods.html

 

https://alexanderdehelegrote.wordpress.com/in-welke-mate-heeft-napoleon-de-romeinse-methode-overgenomen/

 

Ze veranderen subtiel de woorden van "Zonder aanzien des persoons"

Hoofdstuk 2. Verkeer tussen burgers en bestuursorganen

Afdeling 2.1.  Algemene bepalingen

Artikel 2:4

1.Het bestuursorgaan vervult zijn taak zonder vooringenomenheid. (i.p.v. Zonder aanzien des persoons)

2.Het bestuursorgaan waakt ertegen dat tot het bestuursorgaan behorende of daarvoor werkzame personen die een persoonlijk belang bij een besluit hebben, de besluitvorming beïnvloeden.

 

Source:

https://maxius.nl/algemene-wet-bestuursrecht/artikel2:4

 

Micah 6:8 ESV

He has told you, O man, what is good; and what does the Lord require of you but to do justice, and to love kindness, and to walk humbly with your God?

 

Isaiah 1:17 ESV

Learn to do good; seek justice, correct oppression; bring justice to the fatherless, plead the widow's cause.

 

Proverbs 16:11 ESV 

A just balance and scales are the Lord's; all the weights in the bag are his work.

 

Proverbs 20:23 ESV 

Unequal weights are an abomination to the Lord, and false scales are not good.

 

Zechariah 7:9 ESV

“Thus says the Lord of hosts, Render true judgments, show kindness and mercy to one another,

 

Isaiah 30:18 ESV

Therefore the Lord waits to be gracious to you, and therefore he exalts himself to show mercy to you. For the Lord is a God of justice; blessed are all those who wait for him.

 

Proverbs 20:10 ESV 

Unequal weights and unequal measures are both alike an abomination to the Lord.

 

Psalm 106:3 ESV

Blessed are they who observe justice, who do righteousness at all times!

 

Hosea 12:7 ESV 

A merchant, in whose hands are false balances, he loves to oppress.

 

Ezekiel 45:10 ESV

“You shall have just balances, a just ephah, and a just bath.

 

Isaiah 61:8 ESV

For I the Lord love justice; I hate robbery and wrong; I will faithfully give them their recompense, and I will make an everlasting covenant with them.

 

Psalm 33:5 ESV

He loves righteousness and justice; the earth is full of the steadfast love of the Lord.

 

Romans 12:19 ESV

Beloved, never avenge yourselves, but leave it to the wrath of God, for it is written, “Vengeance is mine, I will repay, says the Lord.”

 

Amos 8:5 ESV 

Saying, “When will the new moon be over, that we may sell grain? And the Sabbath, that we may offer wheat for sale, that we may make the ephah small and the shekel great and deal deceitfully with false balances,

 

Proverbs 21:15 ESV 

When justice is done, it is a joy to the righteous but terror to evildoers.

 

Isaiah 56:1 ESV

Thus says the Lord: “Keep justice, and do righteousness, for soon my salvation will come, and my deliverance be revealed.

 

Exodus 23:2 ESV 

You shall not fall in with the many to do evil, nor shall you bear witness in a lawsuit, siding with the many, so as to pervert justice,

 

James 1:27 ESV 

Religion that is pure and undefiled before God, the Father, is this: to visit orphans and widows in their affliction, and to keep oneself unstained from the world.

 

Romans 13:4 ESV 

For he is God's servant for your good. But if you do wrong, be afraid, for he does not bear the sword in vain. For he is the servant of God, an avenger who carries out God's wrath on the wrongdoer.

 

Romans 9:14 ESV 

What shall we say then? Is there injustice on God's part? By no means!

 

Romans 6:23 ESV

For the wages of sin is death, but the free gift of God is eternal life in Christ Jesus our Lord.

 

Acts 17:10-11 ESV

The brothers immediately sent Paul and Silas away by night to Berea, and when they arrived they went into the Jewish synagogue. Now these Jews were more noble than those in Thessalonica; they received the word with all eagerness, examining the Scriptures daily to see if these things were so.

 

Luke 11:42 ESV 

“But woe to you Pharisees! For you tithe mint and rue and every herb, and neglect justice and the love of God. These you ought to have done, without neglecting the others.

 

Jeremiah 32:10 ESV 

I signed the deed, sealed it, got witnesses, and weighed the money on scales.

 

Jeremiah 9:23-24 ESV

Thus says the Lord: “Let not the wise man boast in his wisdom, let not the mighty man boast in his might, let not the rich man boast in his riches, but let him who boasts boast in this, that he understands and knows me, that I am the Lord who practices steadfast love, justice, and righteousness in the earth. For in these things I delight, declares the Lord.”

 

Isaiah 40:12 ESV 

Who has measured the waters in the hollow of his hand and marked off the heavens with a span, enclosed the dust of the earth in a measure and weighed the mountains in scales and the hills in a balance?

 

Proverbs 24:23 ESV 

These also are sayings of the wise. Partiality in judging is not good.

 

Proverbs 18:5 ESV 

It is not good to be partial to the wicked or to deprive the righteous of justice.

 

Proverbs 17:15 ESV 

He who justifies the wicked and he who condemns the righteous are both alike an abomination to the Lord.

 

Proverbs 16:8 ESV 

Better is a little with righteousness than great revenues with injustice.

 

Psalm 89:14 ESV 

Righteousness and justice are the foundation of your throne; steadfast love and faithfulness go before you.

 

Job 31:6 ESV 

(Let me be weighed in a just balance, and let God know my integrity!)

 

2 Chronicles 19:7 ESV

Now then, let the fear of the Lord be upon you. Be careful what you do, for there is no injustice with the Lord our God, or partiality or taking bribes.”

 

Deuteronomy 27:19 ESV

“‘Cursed be anyone who perverts the justice due to the sojourner, the fatherless, and the widow.’ And all the people shall say, ‘Amen.’

 

Deuteronomy 25:13 ESV 

“You shall not have in your bag two kinds of weights, a large and a small.

 

Exodus 23:6 ESV 

“You shall not pervert the justice due to your poor in his lawsuit.

 

Exodus 20:13 ESV 

“You shall not murder.

 

1 John 1:9 ESV 

If we confess our sins, he is faithful and just to forgive us our sins and to cleanse us from all unrighteousness.

 

John 5:22 ESV 

The Father judges no one, but has given all judgment to the Son,

 

John 3:16-17 ESV

“For God so loved the world, that he gave his only Son, that whoever believes in him should not perish but have eternal life. For God did not send his Son into the world to condemn the world, but in order that the world might be saved through him.

 

John 3:16 ESV 

“For God so loved the world, that he gave his only Son, that whoever believes in him should not perish but have eternal life.

 

Matthew 25:41 ESV

“Then he will say to those on his left, ‘Depart from me, you cursed, into the eternal fire prepared for the devil and his angels.

 

Matthew 7:12 ESV 

“So whatever you wish that others would do to you, do also to them, for this is the Law and the Prophets.

 

Amos 5:24 ESV 

But let justice roll down like waters, and righteousness like an ever-flowing stream.

 

Daniel 5:27 ESV 

Tekel, you have been weighed in the balances and found wanting;

 

Ezekiel 18:24 ESV 

But when a righteous person turns away from his righteousness and does injustice and does the same abominations that the wicked person does, shall he live? None of the righteous deeds that he has done shall be remembered; for the treachery of which he is guilty and the sin he has committed, for them he shall die.

 

Ezekiel 16:49 ESV 

Behold, this was the guilt of your sister Sodom: she and her daughters had pride, excess of food, and prosperous ease, but did not aid the poor and needy.

 

Lamentations 3:35-36 ESV 

To deny a man justice in the presence of the Most High, to subvert a man in his lawsuit, the Lord does not approve.

 

Jeremiah 22:3 ESV 

Thus says the Lord: Do justice and righteousness, and deliver from the hand of the oppressor him who has been robbed. And do no wrong or violence to the resident alien, the fatherless, and the widow, nor shed innocent blood in this place.

 

Isaiah 58:6 ESV 

“Is not this the fast that I choose: to loose the bonds of wickedness, to undo the straps of the yoke, to let the oppressed go free, and to break every yoke?

 

Ecclesiastes 3:17 ESV 

I said in my heart, God will judge the righteous and the wicked, for there is a time for every matter and for every work.

 

Proverbs 29:26 ESV 

Many seek the face of a ruler, but it is from the Lord that a man gets justice.

 

Proverbs 29:7 ESV

A righteous man knows the rights of the poor; a wicked man does not understand such knowledge.

 

Proverbs 28:5 ESV 

Evil men do not understand justice, but those who seek the Lord understand it completely.

 

Psalm 82:3 ESV 

Give justice to the weak and the fatherless; maintain the right of the afflicted and the destitute.

 

Psalm 62:9 ESV 

Those of low estate are but a breath; those of high estate are a delusion; in the balances they go up; they are together lighter than a breath.

 

Job 11:14 ESV 

If iniquity is in your hand, put it far away, and let not injustice dwell in your tents.

 

Job 6:29 ESV

Please turn; let no injustice be done. Turn now; my vindication is at stake.

 

Genesis 3:15 ESV

I will put enmity between you and the woman, and between your offspring and her offspring; he shall bruise your head, and you shall bruise his heel.”

 

Genesis 1:1-31 ESV  

In the beginning, God created the heavens and the earth. The earth was without form and void, and darkness was over the face of the deep. And the Spirit of God was hovering over the face of the waters. And God said, “Let there be light,” and there was light. And God saw that the light was good. And God separated the light from the darkness. God called the light Day, and the darkness he called Night. And there was evening and there was morning, the first day. ...

 

Revelation 6:5 ESV 

When he opened the third seal, I heard the third living creature say, “Come!” And I looked, and behold, a black horse! And its rider had a pair of scales in his hand.

 

Revelation 5:5 ESV 

And one of the elders said to me, “Weep no more; behold, the Lion of the tribe of Judah, the Root of David, has conquered, so that he can open the scroll and its seven seals.”

 

1 John 2:2 ESV 

He is the propitiation for our sins, and not for ours only but also for the sins of the whole world.

 

Hebrews 10:30 ESV

For we know him who said, “Vengeance is mine; I will repay.” And again, “The Lord will judge his people.”

 

Galatians 3:13 ESV

Christ redeemed us from the curse of the law by becoming a curse for us—for it is written, “Cursed is everyone who is hanged on a tree”—

 

Romans 3:23 ESV 

For all have sinned and fall short of the glory of God,

 

Romans 2:11 ESV 

For God shows no partiality.

 

John 20:17 ESV

Jesus said to her, “Do not cling to me, for I have not yet ascended to the Father; but go to my brothers and say to them, ‘I am ascending to my Father and your Father, to my God and your God.’”

 

John 14:6 ESV 

Jesus said to him, “I am the way, and the truth, and the life. No one comes to the Father except through me.

 

John 7:24 ESV  

Do not judge by appearances, but judge with right judgment.”

 

Micah 6:11-12 ESV 

Shall I acquit the man with wicked scales and with a bag of deceitful weights? Your rich men are full of violence; your inhabitants speak lies, and their tongue is deceitful in their mouth.

 

Psalm 37:27-29 ESV

Turn away from evil and do good; so shall you dwell forever. For the Lord loves justice; he will not forsake his saints. They are preserved forever, but the children of the wicked shall be cut off. The righteous shall inherit the land and dwell upon it forever.

 

Deuteronomy 16:20 ESV

Justice, and only justice, you shall follow, that you may live and inherit the land that the Lord your God is giving you.

 

Revelation 5:2 ESV 

And I saw a strong angel proclaiming with a loud voice, “Who is worthy to open the scroll and break its seals?”

 

Revelation 2:1-29 ESV 

“To the angel of the church in Ephesus write: ‘The words of him who holds the seven stars in his right hand, who walks among the seven golden lampstands. “‘I know your works, your toil and your patient endurance, and how you cannot bear with those who are evil, but have tested those who call themselves apostles and are not, and found them to be false. I know you are enduring patiently and bearing up for my name's sake, and you have not grown weary. But I have this against you, that you have abandoned the love you had at first. Remember therefore from where you have fallen; repent, and do the works you did at first. If not, I will come to you and remove your lampstand from its place, unless you repent. ...

 

Revelation 1:1-20 ESV 

The revelation of Jesus Christ, which God gave him to show to his servants the things that must soon take place. He made it known by sending his angel to his servant John, who bore witness to the word of God and to the testimony of Jesus Christ, even to all that he saw. Blessed is the one who reads aloud the words of this prophecy, and blessed are those who hear, and who keep what is written in it, for the time is near. John to the seven churches that are in Asia: Grace to you and peace from him who is and who was and who is to come, and from the seven spirits who are before his throne, and from Jesus Christ the faithful witness, the firstborn of the dead, and the ruler of kings on earth. To him who loves us and has freed us from our sins by his blood ...

 

James 5:4 ESV

Behold, the wages of the laborers who mowed your fields, which you kept back by fraud, are crying out against you, and the cries of the harvesters have reached the ears of the Lord of hosts.

 

James 4:12 ESV 

There is only one lawgiver and judge, he who is able to save and to destroy. But who are you to judge your neighbor?

 

James 1:2 ESV 

Count it all joy, my brothers, when you meet trials of various kinds,

 

Hebrews 2:14 ESV

Since therefore the children share in flesh and blood, he himself likewise partook of the same things, that through death he might destroy the one who has the power of death, that is, the devil,

 

Ephesians 4:28 ESV 

Let the thief no longer steal, but rather let him labor, doing honest work with his own hands, so that he may have something to share with anyone in need.

 

Galatians 3:2 ESV 

Let me ask you only this: Did you receive the Spirit by works of the law or by hearing with faith?

 

2 Corinthians 5:10 ESV

For we must all appear before the judgment seat of Christ, so that each one may receive what is due for what he has done in the body, whether good or evil.

 

1 Corinthians 13:6 ESV 

It does not rejoice at wrongdoing, but rejoices with the truth.

 

1 Corinthians 6:15 ESV

Do you not know that your bodies are members of Christ? Shall I then take the members of Christ and make them members of a prostitute? Never!

 

1 Corinthians 6:2 ESV 

Or do you not know that the saints will judge the world? And if the world is to be judged by you, are you incompetent to try trivial cases?

 

Romans 14:10 ESV 

Why do you pass judgment on your brother? Or you, why do you despise your brother? For we will all stand before the judgment seat of God;

 

Romans 13:2 ESV 

Therefore whoever resists the authorities resists what God has appointed, and those who resist will incur judgment.

 

Romans 12:2 ESV 

Do not be conformed to this world, but be transformed by the renewal of your mind, that by testing you may discern what is the will of God, what is good and acceptable and perfect.

 

Romans 3:2 ESV 

Much in every way. To begin with, the Jews were entrusted with the oracles of God.

 

John 20:2 ESV

So she ran and went to Simon Peter and the other disciple, the one whom Jesus loved, and said to them, “They have taken the Lord out of the tomb, and we do not know where they have laid him.”

 

John 3:18 ESV

Whoever believes in him is not condemned, but whoever does not believe is condemned already, because he has not believed in the name of the only Son of God.

 

John 3:2 ESV

This man came to Jesus by night and said to him, “Rabbi, we know that you are a teacher come from God, for no one can do these signs that you do unless God is with him.”

 

Luke 18:1-8 ESV 

And he told them a parable to the effect that they ought always to pray and not lose heart. He said, “In a certain city there was a judge who neither feared God nor respected man. And there was a widow in that city who kept coming to him and saying, ‘Give me justice against my adversary.’ For a while he refused, but afterward he said to himself, ‘Though I neither fear God nor respect man, yet because this widow keeps bothering me, I will give her justice, so that she will not beat me down by her continual coming.’” ...

 

Luke 16:10 ESV 

“One who is faithful in a very little is also faithful in much, and one who is dishonest in a very little is also dishonest in much.

 

 

https://www.nederlandrechtsstaat.nl/module/nlrs/script/viewer.asp?soort=commentaar&artikel=116

 

POLITIEK

De misvatting over scheiding tussen kerk en staat

Het is geen scheiding tussen politiek en religie

Door:  , 18:17, 16 september 2014

 

“Een moderne koning zou, in de geest van de hedendaagse samenleving, zich bewust moeten zijn van het seculiere karakter van Nederland wanneer hij in het openbaar spreekt.” Dirkjan Tijs en Arnout Maat betogen in hun artikel op ThePostOnline, dat de Nederlandse monarch het woord ‘God’ niet in de mond moet nemen wanneer hij de troonrede uitspreekt. De heren wijzen op de scheiding tussen kerk en staat, maar vergeten dat dit principe nergens in de Nederlandse wet is opgenomen. Wel kan op basis van artikel 1 en 6 van de grondwet – anti-discriminatie en vrijheid van godsdienst en levensovertuiging – een scheiding van kerk en staat de facto worden uitgevoerd.

 

Godzijdank

Bovendien begrijpen de heren het principe van scheiding tussen kerk en staat niet helemaal. Het gaat in dit principe om een organisatorische en bestuurlijke scheiding. Dat wil zeggen dat de overheid zich op het bestuurlijke en organisatorische vlak niet bemoeit met de kerk, en vice versa. Ook inhoudelijk bemoeit de overheid zich niet met geloof, wijzend op het zesde artikel van de grondwet. Dit alles waarborgt godsdienst vrijheid enerzijds en anderzijds een theocratie.

Maar het principe van de scheiding tussen kerk en staat is is geen scheiding tussen politiek en religie. Die kennen wij in Nederland niet. Godzijdank zou ik willen zeggen. Hoewel ik zelf geen religie aanhang, ben ik wel blij dat religie, net als mijn levensovertuiging, deel mag en kan uitmaken van onze pluriforme samenleving – de heren Tijs en Maat kwalificeren de Nederlandse samenleving als ‘het religieus verdeelde volk’ – en de publieke ruimte waarin wij samenleven. Waarom mag een staatshoofd of een politicus wel verwijzen naar theorieën gebaseerd op het werk van Karl Marx, Adam Smith, Johan Rudolph Thorbecke of Alexis de Tocqueville, maar niet naar de grote, zo niet de grootste, inspiratiebron van de mensheid, God?

 

Symbolisch

Daarnaast verwijzen Tijs en Maat naar de symbolische functie van het staatshoofd. De heren weten zeer goed dat het staatshoofd niet gaat over de tekst van de troonrede. Het is dus aan het kabinet om God buiten de deur te houden, niet aan het staatshoofd. Maar dan nog, als het staatshoofd en de troonreden symbool zijn – de plannen van de troonrede zijn immers toch al uitgelekt en iedereen haast zich na de troonrede naar de Minister van Financiën met zijn koffertje – waarom kunnen Tijs en Maat ‘God’ niet als een symbool zien? Het woord God is neutraal. Dat kan Jehovah, Allah, God of Jezus zijn. Of misschien wel iets hogers, iets groters, iets belangrijkers dan miljoenennota’s of hoedjes. Dat kan ieder mens voor zichzelf invullen, dat staat hem immers vrij in onze samenleving en democratische rechtsstaat.

In een samenleving waar verschillende geloven worden beleden is het doodzwijgen van God en religie door de politiek juist een mogelijke steen des aanstoots waardoor sommige mensen zich vervreemd kunnen voelen van de politiek en de regering. Mensen zijn nu eenmaal gelovig. En geloof maakt een belangrijk deel van hun identiteit uit. Met de oproep in hun artikel ontkennen Tijs en Maat deze.

 

Source:

https://politiek.tpo.nl/2014/09/16/de-misvatting-scheiding-tussen-kerk-en-staat/#

 

Hoe werkt de scheiding kerk en staat in Nederland?

 

Ieder heeft het recht zijn godsdienst of levensovertuiging, individueel of in gemeenschap met anderen, vrij te belijden, behoudens ieders verantwoordelijkheid volgens de wet. Artikel 6.1: Grondwet voor het Koninkrijk der Nederlanden van 24 augustus 1815

De scheiding tussen kerk en staat is niet hetzelfde als een scheiding tussen religie en politiek. Bovenstaand gedeelte is in het verleden in de Grondwet opgenomen toen er vrij veel frictie was in Nederland tussen de katholieken en protestanten. Dit gedeelte van de Grondwet geeft aan dat de wet boven de kerk, en religie, staat. Het belangrijke punt hierbij is, is dat de kerk de wet niet voorschrijft - wat in vroeger tijden wel anders was.

Er zijn mensen die het grotendeels eens zijn met een geloof, of in ieder geval vanuit hun geloofsovertuiging een visie op Nederland hebben. Dat kan in Nederland, wij hebben een democratie, en als er tijdens verkiezingen genoeg mensen op jouw en je partij stemmen kun je dat uitdragen zolang het in overeenstemming met de wet is.

 

Source:

https://www.hoewerktpolitiek.nl/antwoord/kerk-en-staat

 

 

VATICAN

 

Catholics and Lutherans mark 500th anniversary of Reformation

The Pontifical Council for Promoting Christian Unity and the Lutheran World Federation issue a joint statement, giving thanks for the spiritual and theological gifts received through the Reformation and recalling the commemorative events that have taken place over the past year.

 

 

October 31st 2017 (i.517) marks the 500th anniversary of the day on which German theologian Martin Luther published his 95 theses, setting in motion the events of the Protestant Reformation.

To mark the occasion, the Pontifical Council for Promoting Christian Unity and the Lutheran World Federation on Tuesday issued a joint statement, giving thanks for the spiritual and theological gifts received through the Reformation and recalling the commemorative events that have taken place over the past year.

Exactly one year ago, Pope Francis travelled to the Swedish cities of Lund and Malmo to take part in a joint commemoration of the Reformation alongside leaders of the Lutheran World Federation. A moving liturgy in the ancient Lund cathedral and a joyful celebration of young people in Malmo arena focused on asking forgiveness for the sins of past centuries, while also celebrating the progress of the last fifty years and pledging to step up joint efforts in the service of those most in need.

Commitment to continue the ecumenical journey

One year on, today’s statement recalls those historic events, in particular the commitment by Pope Francis and former LWF president Bishop Munib Younan to continue the ecumenical journey.

The statement says the shared journey of the past fifty years has resulted in “the removal of prejudices, the increase of mutual understanding and the identification of decisive theological agreements”.

While Catholics and Lutherans can still not share at the Eucharistic table, the two Churches acknowledge their “joint pastoral responsibility to respond to the spiritual thirst and hunger of our people to be one in Christ “.

New insights into Reformation

Commemorating the Reformation together in many countries around the world, the statement says, has allowed Lutherans and Catholics new insights into events of the 16th century which led to their separation. Noting the theological progress that was made through the Joint Declaration on the Doctrine of Justification, the statement says growing communion and shared service are a sign of hope for the world of today to overcome divisions and fragmentation.

The statement concludes with a commitment to continue the journey towards unity, guided by God’s Spirit, in the knowledge that “what we have in common is far more than that which still divides us”.

Please find the full text of the statement below:

Joint Statement by the Lutheran World Federation and the Pontifical Council for Promoting Christian Unity on the conclusion of the year of the common commemoration of the Reformation, 31st October 2017

On 31st of October 2017, the final day of the year of the common ecumenical Commemoration of the Reformation, we are very thankful for the spiritual and theological gifts received through the Reformation, a commemoration that we have shared together and with our ecumenical partners globally. Likewise, we begged forgiveness for our failures and for the ways in which Christians have wounded the Body of the Lord and offended each other during the five hundred years since the beginning of the Reformation until today.

We, Lutherans and Catholics, are profoundly grateful for the ecumenical journey that we have travelled together during the last fifty years. This pilgrimage, sustained by our common prayer, worship and ecumenical dialogue, has resulted in the removal of prejudices, the increase of mutual understanding and the identification of decisive theological agreements. In the face of so many blessings along the way, we raise our hearts in praise of the Triune God for the mercy we receive.

On this day we look back on a year of remarkable ecumenical events, beginning on 31st October 2016 with the joint Lutheran - Catholic common prayer in Lund, Sweden, in the presence of our ecumenical partners. While leading that service, Pope Francis and Bishop Munib A. Younan, then President of the Lutheran World Federation, signed a joint statement with the commitment to continue the ecumenical journey together towards the unity that Christ prayed for (cf. John 17:21). On the same day, our joint service to those in need of our help and solidarity has also been strengthened by a letter of intent between Caritas Internationalis and the Lutheran World Federation World Service.

Pope Francis and President Younan stated together: “Many members of our communities yearn to receive the Eucharist at one table, as the concrete expression of full unity. We experience the pain of those who share their whole lives, but cannot share God’s redeeming presence at the Eucharistic table. We acknowledge our joint pastoral responsibility to respond to the spiritual thirst and hunger of our people to be one in Christ. We long for this wound in the Body of Christ to be healed. This is the goal of our ecumenical endeavours, which we wish to advance, also by renewing our commitment to theological dialogue.”

Among the blessings of this year of Commemoration is the fact that for the first time Lutherans and Catholics have seen the Reformation from an ecumenical perspective. This has allowed new insight into the events of the sixteenth century which led to our separation. We recognize that while the past cannot be changed, its influence upon us today can be transformed to become a stimulus for growing communion, and a sign of hope for the world to overcome division and fragmentation. Again, it has become clear that what we have in common is far more than that which still divides us.

We rejoice that the Joint Declaration on the Doctrine of Justification, solemnly signed by the Lutheran World Federation and the Roman Catholic Church in 1999, has also been signed by the World Methodist Council in 2006 and, during this Commemoration Year of the Reformation, by the World Communion of Reformed Churches. On this very day it is being welcomed and received by the Anglican Communion at a solemn ceremony in Westminster Abbey. On this basis our Christian communions can build an ever closer bond of spiritual consensus and common witness in the service of the Gospel.

We acknowledge with appreciation the many events of common prayer and worship that Lutherans and Catholics have held together with their ecumenical partners in different parts of the world, as well as the theological encounters and the significant publications that have given substance to this year of Commemoration.

Looking forward, we commit ourselves to continue our journey together, guided by God's Spirit, towards the greater unity according to the will of our Lord Jesus Christ. With God’s help we intend to discern in a prayerful manner our understanding on Church, Eucharist and Ministry, seeking a substantial consensus so as to overcome remaining differences between us. With deep joy and gratitude we trust “that He who has begun a good work in [us] will complete it until the day of Jesus Christ” (Phil 1:6).

 

Topics

 

31 October 2017, 11:20

Source:

https://www.vaticannews.va/en/vatican-city/news/2017-10/catholics-and-lutherans-mark-500th-anniversary-of-reformation.html

 

2015 - 200 + 1815

 

Verdrag van Parijs (1815)

Naar navigatie springenNaar zoeken springen

(De bezetting van Frankrijk van 1815 tot 1818)

Het Tweede Verdrag van Parijs werd op 20 november 1815 in Parijs ondertekend. Na de definitieve nederlaag van Napoleon in de Slag bij Waterloo legden de bondgenoten Frankrijk op hoe het bestuurd moest worden.

 

Grondwet voor het Koningrijk der Nederlanden (1815)

Het Koningrijk der Nederlanden (zoo als hetzelve omschreven is bij het tractaat tusschen de Mogendheden van Europa, op het congres van Weenen vergaderd, gesloten en geteekend op den 9den Junij 1815), bestaat uit de volgende Provinciën :

 

Source:

https://nl.wikisource.org/wiki/Grondwet_voor_het_Koningrijk_der_Nederlanden_(1815)

 

Congres van Wenen

Naar navigatie springenNaar zoeken springen

Congres van Wenen
Tekening door Jean Baptiste Isabey. Metternich staat links voor de stoel. Talleyrand zit rechts met de arm op tafel. Op het schilderij aan de muur is keizer Frans I van Oostenrijk te zien.
Ontworpen1814-1815Ondertekend9 juni 1815 in WenenPartijenKeizerrijk Oostenrijk
Keizerrijk Rusland
Verenigd Koninkrijk
Koninkrijk Pruisen
Koninkrijk Beieren
Hertogdom Saksen-Weimar-Eisenach
Koninkrijk Hannover
Koninkrijk Württemberg
Frankrijk (Restauratie)
Kerkelijke Staat
Verenigde Nederlanden
ZwitserlandPortaal    Politiek

Het Congres van Wenen of Weens Congres werd na de val van Napoleon in 1814 en 1815 gehouden door de overwinnende mogendheden Pruisen, Oostenrijk, Rusland en het Verenigd Koninkrijk met als doel de Europese vrede op effectieve wijze gezamenlijk te regelen en vast te leggen. Het congres besloot over de kwestie van de naoorlogse grenzen, de invoering van grondwetten en de oprichting of opheffing van middelgrote staten.[1]

Situering[bewerken]

Algemeen[bewerken]

Een staatkundige herordening van Europa was nodig, want de Franse Revolutie en vooral de daaropvolgende napoleontische oorlogen hadden die kaart grondig hertekend. Zo was het eeuwenoude Heilige Roomse Rijk verdwenen, en had Frankrijk de confederale gebieden van de Oostenrijkse Nederlanden en de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden geannexeerd, net als de Franstalige delen van Zwitserland en het gebied van Duitsland ten westen van de Rijn. Hoewel sommige conservatieve aristocraten de 'vooroorlogse' situatie inclusief grenzen weer wilden herstellen zag de meerderheid der verzamelde staatslieden de noodzaak in van een staatkundige vereenvoudiging van de kaart van Europa en een grondige sanering van de wirwar van heerlijke rechten. Napoleon had veel staatjes en staten al samengevoegd en het veelal plaatselijke recht vereenvoudigd en nationaal gelijkgeschakeld. En ook zijn invoering van een betere administratie van bijvoorbeeld de burgerlijke stand wilde men handhaven. Dit waren allemaal 'praktische' verbeteringen waar iedereen de waarde van kon inzien maar de oorspronkelijke idealen van de Franse Revolutie, Liberté, egalité et fraternité (vrijheid, gelijkheid en broederschap), overigens door de autoritaire Napoleon later in zijn loopbaan ook met voeten getreden, wilden de verzamelde aristocraten natuurlijk niet overnemen, want dat hield een aantasting van hun aloude rechten en privileges in.

Het Congres, waarbij de Oostenrijkse kanselier Klemens von Metternich grote invloed had op het verloop ervan, begon in september of oktober 1814 (de bronnen verschillen over de aanvangsdatum) en eindigde op 9 juni 1815 met het voorlezen van de besluiten. Toch kan men aan dit Congres geen duidelijk begin en eind toekennen. Het was eerder een verzamelnaam voor een proces dat begon in de zomer van 1812 en in 1822 werd afgerond met als gemeenschappelijk element dat iedere deelnemer doodsbang was door de andere buitenspel te worden gezet in een strijd om gebied, macht en invloed. Het bijzondere aan dit congres kwam hierop neer dat slechts één plenaire zitting plaatsvond en dat de discussies en de beslissingen elders werden genomen, eerder in de marge. Tijdens dit congres kwamen twee grote tegenstellingen naar boven: het wederzijdse wantrouwen tussen het Verenigd Koninkrijk en Rusland, alsmede de rivaliteit tussen Pruisen en Oostenrijk. Daarbij trachtte het overwonnen Frankrijk opnieuw een rol op het eerste plan te spelen.

Volgens Emmerich Joseph von Dalberg, een Duitse diplomaat in Franse dienst, getuigde het Congres van een totale beginselloosheid en werden de zaken naar het einde toe steeds willekeuriger afgehandeld of afgedaan met instemmend geknik. Hij schreef: "Wij ronden nu de treurige zaken af; het resultaat van dit alles kon niet kleingeestiger zijn." De ontsnapping eind februari 1815 van Napoleon van Elba en zijn verdere opmars naar Parijs veranderde de politieke en militaire situatie, waardoor de urgentie om tot een afronding te komen heel groot werd. Congressecretaris Friedrich von Gentz werd gemaand vlug een verslag van de handelingen van het congres op te stellen. Dit werd een slotakte van 121 artikelen, met alle congresbesluiten en overeenkomsten genomen vanaf de aanvang tot begin juni 1815. De slotakte was klaar op 8 juni en werd de dag daarop in de ontvangstzaal van de Hofburg van Wenen plechtig voorgelezen in aanwezigheid van alle partijen. Op enkele uitzonderingen na (kardinaal Ercole Consalvi en de Spaanse vertegenwoordiger de Markies van Labrador), gaven alle gedelegeerden op 26 juni 1815 de goedkeurende handtekening. Inmiddels, op 18 juni, was Napoleon definitief verslagen in de Slag bij Waterloo.

In aanvulling op deze slotakte werd op 20 november 1815 het Verdrag van Parijs ondertekend door de vijf grote mogendheden: Frankrijk, Oostenrijk, Rusland, het Verenigd Koninkrijk en Pruisen.

Het Congres danst, maar komt niet vooruit[2][bewerken]

 
Karikatuur van dansende staatshoofden op het Congres.

De gezanten met hun entourage van raadgevers en bedienden vormden een bont gezelschap van enkele duizenden personen, waarbij de Oostenrijkers erop toezagen dat hun hoge gasten niets tekortkwamen tijdens hun verblijf in Wenen. De vele bals en partijen ontlokten Charles-Joseph van Ligne de opmerking:

"Hoe loopt het Congres? Het Congres loopt niet, het danst!"

In een brief aan Talleyrand van 1 november 1814 schreef Ligne:

"Man schreibt mir das Wort zu: "Der Kongress tanzt, aber er kommt nicht vorwärts." Es sickert auch nichts durch als der Schweiß dieser tanzenden Herren. Ich glaube auch gesagt zu haben: "Dies ist ein Kriegskongress, kein Friedenskongress."[3]

Een aantal waarnemers van het Congres beklaagde zich over het heersende immobilisme, dat te vergelijken zou zijn met een Poolse landdag[bron?]. Velen kwamen ook onder de indruk van de tentoongespreide pracht en grandeur. De algemeen secretaris Friedrich von Gentz beschreef dit gebeuren zeer beeldend in een brief van 27 september 1814 maar beklaagde er zich ook over dat er weinig vooruitgang geboekt werd:

"Die Stadt Wien bietet gegenwärtig einen überraschenden Anblick dar; alles was Europa an erlauchten Persönlichkeiten umfasst ist hier in hervorragender Weise vertreten. Der Kaiser, die Kaiserin und die Großfürstinnen von Rußland, der König von Preußen und mehrere Prinzen seines Hauses, der König von Dänemark, der König und der Kronprinz von Bayern, der König und der Kronprinz von Württemberg, der Herzog und die Prinzen der Fürstenhäuser von Mecklenburg, Sachsen-Weimar, Sachsen-Coburg, Hessen usw., die Hälfte der früheren Reichsfürsten und Reichsgrafen, endlich die Unzahl von Bevollmächtigten der großen und kleinen Mächte von Europa - dies alles erzeugt eine Bewegung und eine solche Verschiedenheit von Bildern und Interessen, dass nur die außerordentliche Epoche, in der wir leben, etwas Ähnliches hervorbringen konnte. Die politischen Angelegenheiten, welche den Hintergrund dieses Bildes sind, haben indessen noch keinen wirklichen Fortschritt gebracht."[4]

De Pruisische veldmaarschalk Blücher omschreef de onderhandelingen aldus:

"Der Kongress gleicht einem Jahrmarkt in einer kleinen Stadt, wo jeder sein Vieh hintreibt, es zu verkaufen und zu vertauschen."[5]

Sommige historici zijn evenwel de mening toegedaan dat het Congres met al het feestgedruis ook zijn hoofddoel, namelijk een kader te scheppen voor een Europese vredesregeling, toch uiteindelijk gerealiseerd heeft. Tot aan de tijd van de Italiaanse en Duitse eenwording, ongeveer 40 jaar later rond 1860, waren er geen grote oorlogen meer in Europa en bleven de toen vastgestelde staatkundige grenzen vrijwel ongewijzigd. Met 1 markante uitzondering. De Belgische revolutie in 1830, met het daarop volgende Verdrag van Londen in 1839, had de oprichting van twee nieuwe staten tot gevolg: België en Luxemburg.

Uitgangspunten van het Congres[bewerken]

 
Doelen van het Congres

Het steunde op vier pijlers:

Inhoud[bewerken]

Leidende gedachte[bewerken]

  • Restauratie oude en invoering nieuwe vorstenhuizen, honorering dynastieke wensen van de Ancien Régimes. Het Congres van Wenen had de sociale verworvenheden van de Franse Revolutie in alle landen ongedaan gemaakt. Geen volksvertegenwoordiging en geen vertegenwoordiging van de naties. Bijeenkomsten zonder burgerlijke vertegenwoordiging.
  • Strategische overwegingen in verband met machtsevenwicht tegen de "universele monarchie". Niet eeuwige vrede maar orde. Verschuiving van grenzen: verplaatsing van volkeren, alleen uit strategische overwegingen.
  • Tegen liberalisme en nationalisme.

Resultaten[bewerken]

 
Nieuwe kaart van Europa na het Congres
  • Koloniale bezittingen:
    • De Nederlandse koloniën op de Guiana's werden tijdens de Bataafse Periode bezet door de Britten omdat de Republiek, als vazalstaat van Frankrijk, in oorlog was met het Verenigd Koninkrijk. Formeel werden de koloniën door de Britse Kroon in bescherming genomen, namens Prins Willem V van Oranje-Nassau die naar Engeland was gevlucht. Na de Napoleontische oorlogen in 1814 werd op de Conventie van Londen de helft van het toenmalige Nederlands-Guiana van Nederland afgenomen. In deze drie koloniën (Demerara, Essequibo en Berbice) hadden de Britten de laatste decennia veel geïnvesteerd. De Nederlandse planters in het gebied behielden hun oude rechten en de meesten bleven in de kolonie wonen. Niet alleen Essequibo, Demerara en Berbice, in 1831 samengevoegd tot Brits-Guiana, werden afgestaan. Ook de Kaapkolonie en Ceylon werden afgestaan aan het Verenigd Koninkrijk. In ruil voor deze koloniën werd de voormalige Nederlandse Republiek uitgebreid met de vroegere Oostenrijkse Nederlanden en het Prinsbisdom Luik.
  • Andere agendapunten en besluiten in de marge genomen:
    • Pruisen, Oostenrijk en Rusland sloten de Heilige Alliantie die zou tussenkomen bij een revolutionaire beweging in Europa; zo kon men de op het Congres overeengekomen besluiten garanderen. Rusland kwam in 1830 inderdaad tussen toen de Poolse Novemberrevolutie van 1830 uitbrak. Deze opstand zou tsaar Nicolaas I verhinderen te interveniëren in de Belgische Opstand.
    • Zijdelings kwam op het congres ook de afschaffing van de slavenhandel en de daaruit voortkomende slavernij aan bod. Dit onderwerp werd door interne meningsverschillen tussen enerzijds Groot-Brittannië en Spanje/Portugal, verdaagd tot de Griekse kalenden. Het bleef bij plechtige verklaringen waarin de slavenhandel weerzinwekkend en immoreel genoemd werd. De staatslieden verklaarden plechtig de handel te willen uitroeien en beloofden dat doel met ijver en volharding te zullen nastreven.
    • De Commissie Protocollaire Voorrang hing het gelijkheidsbeginsel aan en besloot dat alleen op basis van de accreditatiedatum voorrang aan diplomaten mocht worden verleend. Daarbij kregen bondgenoten of grootmachten geen bijzondere privileges. De pauselijk legaat kreeg de absolute voorrang. De volgorde bij het ondertekenen van verdragen werd door de commissie geregeld. Het eerst door de vorst ondertekende verdrag moest in zijn kanselarij bewaard worden. De anderen tekenden vervolgens in volgorde van troonsbestijging of bij republieken, in volgorde van verkiezing. Deze regels bepalen nog steeds het diplomatieke protocol.
    • De Commissie Vrije Doorvaart op Internationale Rivieren met als commissieleden alle direct betrokken riviermachten, besprak het verkeer op de grote rivieren als de Rijn, de Maas, de Neckar, de Main en de Schelde. Er werd besloten een permanente internationale commissie in het leven te roepen met zetel te Mainz of Frankfurt die zich over alle toekomstige geschillen zou buigen. Men legde tolgeld, heffingen, in- en uitvoerrechten vast.
    • Het statuut van de Soevereine Militaire Hospitaalorde van Sint-Jan van Jeruzalem en Malta in Rusland in relatie met het sinds 1800 door de Britten bezette Malta kwam ook aan bod. De Orde van Malta ving echter bot en verloor haar al haar rechten op het eiland Malta.
    • Het congres stond ook even stil bij een petitie van Karl Bertuch, stichter van de Vereinigung der deutschen Buchhändler, over de bescherming van het literaire auteursrecht. Hij drong aan op een regelgeving om de praktijk van het overhand toenemend kopiëren van boeken wettelijk te regelen.

Informele diversen[bewerken]

Andere, wat informele, besluiten en opvallende punten waren:

  • het sindsdien houden van een Congres wanneer er een conflict dreigde (Congresstelsel) om aldus de situatie via overleg te regelen in plaats van een gewapend conflict. Tot aan de Krimoorlog (1853 - 1856) werkte dit systeem redelijk goed en waren er geen grotere onderlinge oorlogen in Europa.
  • het direct weer opnemen van Frankrijk in de besluitvorming. Ook werd Frankrijk grotendeels hersteld binnen de grenzen van voor de revolutie. Dit voorkwam in grote mate dat er in Frankrijk ernstige rancune zou ontstaan over het uiteindelijke verlies van Napoleon. Dit in tegenstelling tot het Verdrag van Versailles (1919) waarbij het verslagen Duitse Keizerrijk geen enkel zeggenschap had bij de onderhandelingen over de vredesvoorwaarden en waar de Duitse macht bovendien werd ingeperkt. Door de resulterende grote onvrede hierover in Duitsland en het daarop volgende Duitse revanchisme (het breed gedragen streven om 'het onrecht van het Diktaat van Versailles' ongedaan te maken) was dit een belangrijke factor in de opkomst van Adolf Hitler.
  • het negeren van nationalisme en liberalisme. Herstel van oude structuren en herordening van Europa was het belangrijkst. Landen werden zomaar verkaveld of samengevoegd zonder rekening te houden met nationale gevoelens, maar puur uit strategisch oogpunt, machtsbalans en de belangen en wensen van vorsten.[bron?]
  • het niet inzien dat de krachten die in de Franse Revolutie waren losgebarsten ook elders boven zouden kunnen komen.

Nasleep en gevolgen[bewerken]

Door het Congres kwam Europa tot stilstand. De gerestaureerde orde zou echter niet voor onbeperkte tijd stand houden. De ideeën van de Franse Revolutie gevoed door de Verlichting, hadden overal al wortel geschoten, en leidden tot staatkundige veranderingen. De ontbinding van het Osmaanse Rijk werd erdoor bevorderd, omdat de Franse ideeën in de Osmaanse gebieden Servië, Griekenland en Roemenië wortel schoten. Voor Oostenrijk gold hetzelfde. Het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden viel in 1830 uiteen, terwijl in Servië opstanden uitbraken. Dit vormde de eerste barst in de nieuwe constellatie. Liberale revoluties in 1830 en vooral in het revolutiejaar 1848 hadden in heel Europa grote gevolgen. Uiteindelijk zouden de Bourbons plaats maken voor het Tweede Franse Keizerrijk. Omstreeks 1860 kwam er een Italiaanse eenheidsstaat tot stand. De Duitse Bond hield het uit tot 1866, maar Pruisen bleek in Noord-Duitsland zo dominant te zijn, dat het de keten van gebeurtenissen in kon zetten die leidden tot de oprichting van het Duitse Keizerrijk in 1871.
Het Weens Congres was verder een poging om een status quo tussen vier grote Europese staten (de overwinnaars van Napoleon) voor een eeuw vast te leggen. Dit leidde ertoe dat de expansiedrang van Britten en Fransen zich zou richten op kolonisering van Afrika en Azië (zie Imperialisme).

Dit was ook zo met het eengemaakte Duitsland na 1871, maar niet met het Habsburgse Rijk (Oostenrijk), dat nooit kolonies had.

Door het Weense Congres kreeg het continentale Europa niet alleen een ideologie opgelegd, afgeleid van de belangen van vier grote mogendheden, maar het beïnvloedde indirect alles wat zich nadien in Europa afspeelde, waaronder het militant nationalisme, bolsjewisme, fascisme, de grote militaire conflicten van de 20ste eeuw tot het ontstaan van de Europese Unie.[bron?]

Belangrijkste actoren van het congres[bewerken]

Robert Stewart, lord Castlereagh

Deze personen hadden elk hun soms rancuneuze onhebbelijkheden. Napoleon, nog steeds een factor van belang, vocht voor behoud van zijn troon en wilde een dynastie vestigen. Tsaar Alexander I had niet door dat hijzelf, overtuigd van zijn goddelijke roeping, een bedreiging vormde voor een wereldbeeld dat hij voorstond. Klemens von Metternich, een volleerd manipulator, trachtte de anderen te overtuigen van zijn visie voor een veiligere wereld. Daarnaast Talleyrand die na het debacle van Napoleon in Rusland, Frankrijks meubelen probeerde te redden. Ten slotte Castlereagh die arrogant en ingegeven door eigenbelang, bestaande landen in stukken hakte en zijn inwoners als te verschuiven vee behandelde.[bron?]

Bibliografie[bewerken]

  • Peter Burg (1984): Der Wiener Kongreß: der Deutsche Bund im europäischen Staatensystem. München. ISBN 3-423-04501-9 (Deutsche Geschichte der neuesten Zeit Bd.1)
  • Leonard Chodźko (1863/64): Le Congrès de Vienne et les traités de 1815, précédés et suivis des actes diplomatiques qui s'y rattachent ; éditeur : Amyot ; Paris ; 4 vol.
  • Beatrice de Graaf (2018): Tegen de terreur, hoe Europa veilig werd na Napoleon, Prometheus, Amsterdam.
  • Henry Kissinger (1957): A World Restored: Metternich, Castlereagh and the Problems of the Peace 1812-1822
  • Luykx Th. (1971): Geschiedenis van de internationale betrekkingen sedert het Congres van Wenen, Elsevier, Brussel.
  • Adam Zamoyski (2007): Rites of Peace, The fall of Napoleon & the congress of Vienna, New York, Harper Press, ISBN 978-0-00-719757-6 (Nederlandse vertaling: De ondergang van Napoleon en het Congres van Wenen, uitgeverij Balans, 2008, ISBN 978 90 50188777)

Zie ook[bewerken]

 

Source:

https://nl.wikipedia.org/wiki/Congres_van_Wenen

 

 

 

 

16. Kerk en staat

Drs. L.C. van Drimmelen

 

Natuurlijke spanning

Het kerkelijk leven speelt zich af op het grondgebied van een staat en de kerkleden zijn meestal burgers van die staat. Dat zet kerk en staat onontkoombaar in een bepaalde relatie tot elkaar.
Wanneer die verhouding geplaatst wordt tegen de achtergrond van het seculariseringsproces van de moderne tijd, zijn velen geneigd die verhouding onbelangrijk te vinden. Men ontleent tenminste aan het seculariseringsproces nogal eens een excuus om af te zien van een goede omgang en een zinvolle samenwerking tussen kerk en staat. Maar zo gemakkelijk komen we niet van de vraag naar de verhouding tussen kerk en staat af.
Aan de verhouding tussen kerk en staat ligt immers ten grondslag de verhouding tussen religie en politiek. Die verhouding staat altijd min of meer onder spanning, omdat religie een publieke aangelegen­heid is en de kerk een politieke factor, terwijl anderzijds politiek en staat mede religieus bepaald zijn.
Dat verklaart waarom in verleden en heden kerk en staat probeer­den vat op elkaar te krijgen en als dat niet lukte elkaar uit te sluiten. Niet zozeer omdat kerk en staat geen raad weten met eikaars auto­nomie en eigen plaats in de samenleving. De problemen die daaruit voortvloeien kunnen door afspraken worden opgelost. Maar kerk en staat hebben vanwege hun plaats in de maatschappij een zekere claim op elkaar. De kerk leert dat ook de staat onderworpen is aan Gods geboden en van nature sympathiek hoort te staan tegenover de kerk en zonodig als haar beschermheer moet optreden. Maar de staat voelt zich bedreigd door een gemeenschap in zijn boezem, die zelfstandig denkt en optreedt, en ziet liefst een kerk die voor hem bidt en de gelovigen onderworpenheid aan de overheid leert.
Als kerk en staat elkaar als een bedreiging ervaren, zal de staat pro­beren de kerk ongevaarlijk te maken door haar als staatskerk in te kapselen in het staatsbestel of door haar te vervolgen. En de kerk zal proberen in een kerkstaat de staat in dienst te nemen als houthakker en waterputter of anders de staat af te schrijven als hoer van Babylon en werk van de duivel. De spanning kan worden afgeleid door een verbond tussen troon en altaar. De staat verleent dan aan de kerk de door haar verlangde diensten door te fungeren als voedsterheer van de kerk en door met zijn sterke arm te onderdrukken al wat de kerk bedreigt. In ruil daar­voor zegent de kerk de wapens van de staat en doet zij elke revoluti­onaire beweging in de ban.
In al deze gevallen wordt uitgegaan van een valse tegenstelling tus­sen kerk en staat en wordt vergeten dat zij kinderen zijn van een Vader.

 

Artikel 36 N.G.B.

In de Nederlandse Geloofsbelijdenis is geprobeerd kerk en staat in de juiste verhouding tot elkaar te stellen.
Uitgangspunt is de goddelijke oorsprong, zowel van de staat als van de kerk. De kerk is gegeven met het zijn van Christus (art. 27: ‘want Christus is een eeuwig Koning, die niet zonder onderdanen kan zijn.’). De staat is door God ingesteld (art. 36: ‘opdat de ongebondenheid der mensen bedwongen wordt en alles met goede orde onder hen toegaat.’).
In artikel 36 wordt zelfs aan de staat opgedragen ‘alle afgoderij en valse godsdienst te weren en uit te roeien (en) het rijk van de anti­christ te vernietigen’.
Vastgesteld kan worden dat deze zinsnede uit artikel 36 niet beant­woordt aan de werkelijkheid. Dat kan daaraan geweten worden, dat de staat niet is wat hij moet zijn: een christelijke staat. Anderzijds kan worden gezegd dat de staat, gezien zijn aard en functie, het on­derscheidingsvermogen mist om te doen wat artikel 36 in de aange­haalde zinsnede zegt van de staat te verwachten. Kan de staat kiezen uit de veelheid van godsdienstige bewegingen en geestelijke stromingen?
Deze overwegingen brachten de generale synode van de Gerefor­meerde Kerken in Nederland in 1905 ertoe om de woorden ‘alle af­goderij en valse godsdienst te weren en uit te roeien, het rijk van de anti-christ te vernietigen’ uit artikel 36 te schrappen. Alleen de kerk is in staat de heilige Schrift uit te leggen en te onderscheiden tussen ware en valse religie.
Maar als de staat het vermogen mist om de heilige Schrift uit te leggen, dan kan hij toch in geen enkel opzicht functioneren? Hier ligt een van de bestaansgronden van de theologische faculteit van de rijksuniversiteiten. De aanwezigheid en het functioneren daarvan naar de staat toe, maakt de staat nog niet tot een christelijke staat. Maar wel wordt zo duidelijk, dat de kerk niet het monopolie van de uitleg van de heilige Schrift heeft. En ook dat de staat een eigen plaats heeft in de geschiedenis van de komst van Gods koninkrijk.

 

‘De overheid en de kerk dienen beide in het Koninklijke plan Gods, maar zij dienen daarin niet op dezelfde wijze. De kerk predikt Gods heil. De overheid ordent het uiterlijke leven naar dit heil. Zij luistert daarbij naar de prediking der kerk maar handelt in zelfstandige ver­antwoordelijkheid jegens God. Eenzelfde openbaring Gods is het licht op het pad der kerk en op het pad der overheid, met dien verstande dat de terreinen onderscheiden blijven en noch de kerk heerse over de overheid noch de overheid in de kerk.’ (Fundamenten en Perspec­tieven van belijden, vastgesteld door de generale synode van de Ne­derlandse Hervormde Kerk, 19 mei 1949, artikel 16.)

 

Scheiding van kerk en staat

 

In Nederland is gekozen voor de scheiding van kerk en staat. Niet in die zin, dat ze niets met elkaar te maken hebben, maar zo, dat kerk en staat elkaar erkennen als autonome grootheden in hun eigenheid. De staat mag niet ingrijpen in de interne verhoudingen van de kerk en de kerk heeft geen bevoegdheden in staatszaken.
Dat betekent allereerst dat kerk en staat zelf onafhankelijk van el­kaar hun eigen wetten en regels vaststellen en voorts dat zij onafhan­kelijk van elkaar functioneren. De staat is immers een door een soevereine regering bestuurde politieke grootheid die alle inwoners van het land omvat. De kerk is een zichzelf besturende religieuze grootheid, een gemeenschap van gelovigen die zich vrijwillig aan el­kaar verbonden hebben. De staat kan de naleving van zijn wetten af­dwingen met geweld. Het gezag van de kerk is geestelijk.
Daaruit mogen we geen absolute tegenstelling afleiden. Kerk en staat staan als priester en koning onder het appèl van de profeten opdat zij beide tot zegen zijn voor de samenleving. Maar dat neemt niet weg dat zij hun dienst alleen maar goed kunnen verrichten als zij ten opzichte van elkaar hun handen vrij houden. Want een kerkstaat leidt tot geloofsdwang en een staatskerk tot vormendienst, en in bei­de gevallen worden zowel kerk als staat ontwricht.
De scheiding van kerk en staat in Nederland vloeit voort uit de in de Nederlandse grondwet vastgelegde vrijheid van godsdienst. Arti­kel 6 van de grondwet luidt:

1. Ieder heeft het recht zijn godsdienst of levensovertuiging, individueel of in gemeenschap met anderen, vrij te belijden, behoudens ieders verantwoordelijk­heid volgens de wet.
2. De wet kan terzake van de uitoefening van dit recht buiten gebouwen en besloten plaatsen regels stellen ter bescherming van de gezondheid, in het belang van het verkeer en ter bestrijding of voorkoming van wanordelijkheden.

 

Vrijheid van godsdienst houdt in dat de burgers van een staat de vrij­heid hebben om al dan niet tot een kerk te behoren en zich aan te sluiten bij de kerk van hun keuze, zonder dat de overheid daartoe aandringt of daar consequenties uit trekt. Het houdt tevens de moge­lijkheid in van een verscheidenheid aan godsdiensten en een veelheid van kerken in een land. Aan de andere kant betekent het ook dat de overheid zich onthoudt van bemoeienis met de organisatie van de kerken (art. 2 Boek 2 Burgerlijk Wetboek).
Toch kan het voorkomen, dat kerken of leden van kerken de tus­senkomst van de burgerlijke rechter inroepen om recht te spreken in kerkelijke conflicten. De rechter zal er zich dan toe beperken na te gaan of de regels van de betrokken kerk zelf goed zijn toegepast, echter zonder zich uit te spreken over de kwaliteit van die regels op zich. Ook zal de rechter terughoudend zijn in de interpretatie van die regels en het maken van analogieën Het kerkelijk recht is im­mers voor de burgerlijke rechter vreemd recht waar hij als burgerlij­ke rechter buiten staat en waarin hij geen rol speelt zoals in het Ne­derlandse recht.

 

Bescherming van de kerk door de staat

Maar met deze terughoudende opstelling van de staat tegenover de kerk en haar recht zijn we er niet. De vrijheid van godsdienst heeft alleen zin als de burgers van de staat ook de mogelijkheid hebben om de godsdienst waartoe men behoren wil aan te hangen. Vrijheid van godsdienst houdt dus in dat er door de staat garanties worden gege­ven tegen belemmering van de vrijheid van godsdienst.
Die kunnen bijvoorbeeld ontstaan door sociaal-economische facto­ren, omstandigheden waar de gelovigen zelf niets aan kunnen veran­deren. De staat echter heeft meer dan eens de middelen om corrigerend op te treden, bijv. door het geven van subsidies of faciliteiten. Daar­mee treedt de staat nog niet op als bevorderaar van de godsdienst. Maar wel kan op deze manier gezorgd worden dat een grondrecht geen wassen neus wordt. Als voorbeelden zijn te noemen: subsidiëring van kerkbouw, organisatie en bezoldiging van de geestelijke ver­zorging in de krijgsmacht, godsdienstonderwijs op de openbare school, subsidiering van het onderhoud van monumentale kerkgebouwen, verstrekking van gegevens van de burgerlijke stand ten behoeve van de kerkelijke ledenadministratie enz.
Anders ligt het met betaling door de staat van (een bijdrage aan) predikantstractementen (de zgn. ‘zilveren koorde’). De oorsprong daarvan lag in de naasting door de staat van kerkelijke goederen waaruit de predikantstractementen werden gefinancierd. In 1983 is deze financiele bijdrage aan het kerkelijk leven uit ’s rijks schatkist afge­kocht, tegelijk met de aan bepaalde kerken verleende portvrijdom.
Weer anders ligt het met bepaalde voorrechten die de staat in het verleden aan de kerk heeft verleend in het recht van immuniteit. Im­muniteit maakte de kerk en de geestelijkheid onschendbaar tegen­over de staat. Als restanten daarvan zijn te beschouwen: de vrijstelling van predikanten en priesters en zij die daartoe worden opgeleid van de militaire dienstplicht, het respecteren van het ambtsgeheim van kerkelijke ambtsdragers, de onschendbaarheid van kerkdiensten en de vrijstelling van kerkgebouwen van de onroerend-goedbelasting.
Er is een tijd geweest dat kerkgebouwen en kerkhoven niet door justitiële ambtenaren betreden mochten worden om misdadigers te arresteren. Waar dat in Nederland het geval was, is dat reeds in de tijd van de reformatie afgeschaft. Kerkgebouwen zijn in Nederland geen asielplaats. Omdat de kerk in het verleden niet elke rover, moordenaar of ketter asiel verleende, moest zij zelf ten aanzien van asielzoekers een rechterlijke beslissing nemen. Zoiets is in deze tijd in ons land ondenkbaar, omdat er dan naast de Nederlandse recht­spraak een afzonderlijke kerkelijke rechtspraak voor niet-kerkelijke delicten zou bestaan en zo de eenheid van de rechtspraak in Neder­land doorbroken zou worden. Bovendien is in Nederland de recht­spraak zo georganiseerd, dat een rechtvaardige behandeling van iede­re rechtzoekende haalbaar is.
In kerkelijke kring wordt verschillend gedacht over de aanvaard­baarheid van overheidssteun bij het geven van gestalte aan het kerke­lijk leven. Deze steun kan gemakkelijk leiden tot afhankelijkheid, waardoor de staat macht krijgt over de kerk. Met het stopzetten van subsidie of het intrekken van verleende faciliteiten kan de staat de kerk in moeilijkheden brengen. Overheidssteun aan kerken zal dus gepaard moeten gaan met garanties ten aanzien van de onafhanke­lijkheid van de kerk. Die garantie zou kunnen liggen in het niet dan incidenteel laten zijn van overheidssteun. Maar bepaalde steun kan niet anders dan structureel zijn.
Overleg over de overheidssteun, de voorwaarden die daaraan zijn verbonden en andere zaken die zowel kerk als staat raken, wordt na­mens de kerken met de overheid gevoerd door het Interkerkelijk Con­tact in Overheidszaken (CIO), waarin 18 kerkgemeenschappen samenwerken.

 

De taak van de kerk ten opzichte van de staat

De scheiding van kerk en staat betekent niet dat de kerk geen bood­schap aan de staat heeft. Juridisch reikt de zeggenschap van de kerk niet verder dan de kring van haar leden. Maar het gezag van de kerk blijft niet tot deze kring beperkt. Wie zal Gods beloften en geboden betuigen voor mensen en machten (art. VIII hervormde kerkorde) als de kerk dat niet doet? Dat kunnen de gelovigen zijn, individueel of verenigd in politieke en maatschappelijke organisaties. Maar als de kerk-in-de-gelovigen verstek laat gaan of monddood gemaakt is, is de kerk als instituut geroepen haar getuigenis te doen uitgaan tot over­heid en volk (art. 130 gereformeerde kerkorde) om het onrecht tegen te spreken.
Dit spreken van de kerk kan betrekking hebben op de taak van de overheid, veranderingen in het strafrecht, conflicten bij afgrenzing van grondrechten, de vrijheid van onderwijs, huwelijks- en gezins­vragen, de sociale verzorging, het oorlogsvraagstuk enz. Dit spreken van de kerk kan de staat ongelegen komen en onwel­gevallig zijn. Des te meer reden is er om ervoor te zorgen dat de kerk vrij staat tegenover de staat en hem niet naar de ogen hoeft te zien.

 

Botsing van grondrechten

Vrijheid van godsdienst betekent niet dat de staat de kerk in alle op­zichten haar eigen gang kan laten gaan. De kerk mag door haar regels of door haar gedrag niet de in de grondwet vastgelegde grondrechten van de burgers van de staat aantasten of ook maar in gevaar brengen. Niemand mag, om maar een voorbeeld te noemen, tegen zijn wil in­geschreven staan in een kerkelijk ledenregister. Ook mag de kerk niet discrimineren.
Hier dreigt de botsing van grondrechten. Want wat door de een als discriminerend wordt ervaren, kan voor de ander voortvloeien uit zijn geloofsovertuiging. Denk maar aan de plaats van vrouwen en homosexuelen in de kerk. Daarbij moet worden bezien of de grondwet en de internationale verdragen, waarin de grondrechten zijn geformuleerd (het Handvest van de Verenigde Naties, het Ver­drag van Rome, het Internationale Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten van New York), beperkingsmogelijkheden van grondrechten i.v.m. collisie van grondrechten geven. Verder moet worden bezien wat het relatieve gewicht is van de door de grond­rechten beschermde belangen. En tenslotte of iemand die zich in zijn grondrechten voelt aangetast, zich vrijwillig of gedwongen begeven heeft in de situatie waarin dat gebeurt. Een homosexueel die van het avondmaal wordt geweerd, wordt niet door enige overheid gedwon­gen om te behoren tot de gemeente die hem op de genoemde wijze discrimineert.
Artikel 6 van de grondwet, waarin de vrijheid van godsdienst wordt geregeld, refereert aan ‘ieders verantwoordelijkheid volgens de wet’. De vrijheid van godsdienst kan en mag geen inbreuk maken op de algemene rechtsorde. Ik noem als voorbeelden: polygamie, het op wrede wijze slachten van dieren, het uitstrooien van de crematie-as op oppervlaktewateren. En om voor christenen dichter bij huis te blijven: godsdienstige manifestaties op de openbare weg door het houden van processies, straatprediking, boekverbranden. Te denken is ook aan voor anderen hinderlijk klokgelui.
Lid 2 van artikel 6 van de grondwet geeft de mogelijkheid van be­perking van het grondrecht van vrijheid van godsdienst. Deze is uit­gewerkt in de Wet Openbare Manifestaties van 1988. Het is vooral de plaatselijke overheid die tot taak heeft ervoor te zorgen dat de vrijheid van de een de vrijheid van de ander niet frustreert. Evenzeer zal de plaatselijke overheid de kerk beschermen tegen verstoring van de eredienst (art. 145-147a Wetboek van Strafrecht).
Tenslotte wil ik wijzen op artikel 449 van het Wetboek van Straf­recht waarin het de kerk wordt verboden een plechtigheid tot vol­trekking of bevestiging van een huwelijk te houden voordat het huwelijk is gesloten ten overstaan van de ambtenaar van de burgerlijke stand. De burgerlijke stand, ook die met betrekking tot echtverbintenissen, is een zaak van de staat en niet van de kerk.

 
Rechtspersoonlijkheid

Tot de vrijheid van de kerk behoort ook de mogelijkheid om aan het burgerrechtelijk rechtsverkeer deel te nemen en daartoe gebruik te maken van de voordelen die het hebben van rechtspersoonlijkheid biedt.
Het hebben van rechtspersoonlijkheid betekent voor een organisa­tie, dat zij dezelfde rechten en plichten kan hebben als een natuurlijk persoon zonder dat de natuurlijke personen die aan de rechtspersoon deelhebben in enig opzicht persoonlijk aansprakelijk gesteld kunnen worden.
Artikel 2 van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek luidt:

1. Kerkgenootschappen alsmede hun zelfstandige onderdelen bezitten rechtsper­soonlijkheid.
2. Zij worden geregeerd door hun eigen statuut, voor zover dit niet in strijd is met de wet.

 

 

Met ingang van 1 januari 1992 luidt dit artikel:

1. Kerkgenootschappen, alsmede hun zelfstandige onderdelen en lichamen waar­in zij zijn verenigd, bezitten rechtspersoonlijkheid.
2. Zij worden geregeerd door hun eigen statuut, voorzover dit niet in strijd is met de wet. Met uitzondering van artikel 5 gelden de volgende artikelen van de­ze titel niet voor hen; overeenkomstige toepassing is geoorloofd, voorzover deze te verenigen is met hun statuut en met de aard der onderlinge verhoudingen.

 

Het woord ‘kerkgenootschap’ is een term die de overheid bezigt om aan te duiden wat wij ‘kerk’ of ‘kerkgemeenschap’ noemen. Het woord stamt uit de tijd dat de kerk door de staat gezien werd als een vereniging (een ‘genootschap’) en het kerkelijk recht als verenigings-of genootschapsrecht.
Rechtspersoonlijkheid is niet iets dat door de overheid wordt ver­leend. Zij wordt voor verenigingen, vennootschappen en stichtingen door de overheid erkend als zij aan bepaalde voorwaarden voldoen, zoals: openbaarheid van statuten, duidelijkheid in de besluitvorming en de vertegenwoordiging, registratie bij een Kamer van Koophandel en Fabrieken.
Deze voorwaarden worden niet gesteld aan kerkelijke rechtsperso­nen, omdat de overheid zich niet wil bemoeien met de organisatie van kerken. Kerkgemeenschappen worden dus zonder meer als rechtspersonen erkend. Wel zei de in 1988 ingetrokken Wet op de Kerkgenootschappen dat kerkgenootschappen zich met hun kerkorde bekend moesten maken bij de minister van justitie, maar dat had niets te maken met rechtspersoonlijkheid. Bovendien werd de lijst van kerkgenootschappen op het ministerie van justitie al lang niet meer bijgehouden.
Kerkelijke rechtspersonen bekleden temidden van de publiekrech­telijke rechtspersonen (rijk, provincie, gemeente, waterschap e.a.) en de privaatrechtelijke rechtspersonen (vereniging, NV, BV, stichting) een eigen plaats. Voor deelname aan het burgerrechtelijk rechtsver­keer, zodat zij kunnen kopen, verkopen, erfenissen en legaten aan­vaarden, contracten sluiten, personen in dienst nemen enz., zullen zij van geval tot geval moeten kunnen aantonen: a. dat zij een kerke­lijke rechtspersoon zijn; b. dat het besluit om de voorgenomen zaak te doen door het bevoegde orgaan binnen de rechtspersoon en rechtsgeldig is genomen; c. dat de zich als vertegenwoordigers van de rechtspersoon aandienende personen werkelijk bevoegd zijn om namens de rechtspersoon te handelen.
In geval van een hervormde gemeente of een rooms-katholieke parochie dient er voor het verrichten van rechtshandelingen van ver­mogensrechtelijke aard ook nog toestemming te zijn van een hoger orgaan binnen de kerkgemeenschap.

 

Het recht van de kerk en het recht van de staat

Tenslotte wil ik iets zeggen over het onderscheid en de verwantschap tussen het recht van de kerk en het recht van de staat. Beide maken zij als kerkelijk recht of als staatsrecht, met o.m. het burgerlijk recht, het arbeidsrecht, het volkenrecht, deel uit van wat wij in het alge­meen recht noemen.
Intern spreken wij in de kerk over kerkrecht. Ter onderscheiding van andere rechtsgebieden spreken wij over kerkelijk recht. Kerk-recht/kerkelijk recht is de door de kerk zelf gegeven ordening aan haar leven en werken.
Wat is nu temidden van de andere rechtsgebieden het eigene van het kerkelijk recht?
Het bijzondere van het kerkelijk recht is in de eerste plaats gege­ven met het object daarvan: de kerk. En de kerk is temidden van alle andere samenlevingsvormen uniek. De kerk is niet alleen een gemeen­schap van gelovigen, ze is zelf als verschijningsvorm object van ge­loof. En de wijze waarop de gelovigen die samen de kerk vormen, de kerk zien, komt tot uitdrukking in de wijze waarop de kerk zich­zelf organiseert. Daarom is de kerkorde onlosmakelijk verbonden aan de confessie.
Daarmee is t.o.v. de staat de souvereiniteit van de kerk gegeven. Er mag geen andere macht boven haar zijn die haar de wet leest dan alleen Christus, die zijn kerk regeert door zijn Geest en Woord. Daaruit volgt, dat in materiële zin de bron van het recht van de kerk een andere is dan die van het recht van de staat. Zonder te ontkennen dat ook het recht van de staat gebonden is aan hogere, meta-juridische normen, wil ik toch stellen dat, althans in een democratisch geregeerd land als Nederland, bepalend voor het staatsrecht is wat de bevolking van het land als recht ziet en ervaart. Verandering van het rechtsge­voel onder de burgers van de staat zal uiteindelijk leiden tot verande­ring van de inrichting van de staat. In dat opzicht is de staat autonoom. Zo gezien is de kerk heteronoom, omdat de bron van het recht van de kerk niet ligt in de kerk zelf maar in Gods Woord als enige regel voor geloof en leven.
Daar komt nog iets bij. We zien dat zowel in de kerk als daarbui­ten het geldende recht en de loop daarvan niet ideaal zijn. Er moet nogal eens wat beslist of door de vingers gezien worden om der zonde wil. Verschil is dat daarbij op de gelovigen in de kerk een ander beroep gedaan kan worden dan op de burgers van de staat. Dat bete­kent dat in de kerk in bepaalde gevallen een andere rechtspleging moge­lijk is dan daarbuiten. Vergelijk het tuchtrecht van de kerk maar eens met het strafrecht van de staat. Dat heeft te maken met de bron waaruit dat tuchtrecht of dat strafrecht opwelt. Het heeft ook te ma­ken met het doel van het recht van de kerk of het recht van de staat. Het recht van de staat dient immers primair de vrede en de orde in de samenleving van het land. Het recht van de kerk dient primair de verkondiging van het Evangelie in de kerk en in de wereld.
Betekent dat nu dat in de kerk recht iets anders inhoudt dan in de staat? Dat kan niet waar zijn. Wat in de kerk recht is, kan buiten de kerk geen onrecht wezen en wat in de kerk onrecht is, kan buiten de kerk geen recht zijn.
Want boven het onderscheid uit gaat de verwantschap. Immers aan het begin van alle recht staat het Woord van God, die orde schiep op een woeste en ledige aarde en scheiding maakte tussen licht en duisternis.
Wie die verwantschap over het hoofd ziet, komt tot een twee-rijken-leer, waarbij het wereldlijke karakter van de kerk en het geestelijke karakter van de staat worden verdoezeld en waarbij wordt vergeten dat beide rijken staan onder één Heer. Daarom is het legitiem als de kerk voor haar recht figuren ontleent aan andere rechtsgebieden en het recht van de kerk als christelijk gebod gelding krijgt in staat en maatschappij.
In wezen is er dan ook geen werkelijke scheiding tussen kerkelijk recht en ander recht, omdat het allemaal teruggaat op Gods schep­pingswoord dat, vandaag gesproken in kerk en staat, heenreikt naar de herschepping van een gevallen wereld.

 

LITERATUUR

Karl Barth, Volkskirche, Freikirche, Bekenntniskirche, 1936.
H. Bavinck, Gereformeerde Dogmatiek, 19304, dl. IV, blz. 416-421.
S.C. den Dekker-Bijsterveld, et al., Kerk en staat (Annalen van het Thijmgenootschap, jrg. 75, afl. 1), 1987.
I.A. Diepenhorst, De verhouding tussen kerk en staat in Nederland, 1946 (waarin veel literatuur van voor 1946).
I.A. Diepenhorst, ‘Kerk en staat’, in: Christelijke Encyclopedie, dl. IV2, 1959.

A.M. Donner, Het achtste hoofdstuk der grondwet: referaat voor de Cal­vinistische Juristenvereniging, 1955.
L.C. van Drimmelen, ‘De vertegenwoordiging van kerkelijke rechtspersonen’, in: Met recht verenigd (Dijk-bundel), 1986.
W.C.L. van der Grinten, De rechtspersoon (Asser-Van der Grinten, II. De rechtspersoon), 19866, hfdst. IV.
J. van Kan, J.H. Beekhuis, ‘Kerkelijk recht’, in: Inleiding tot de rechtswetenschap, 19569, blz. 106-114.
H.M. Kuitert, Alles is politiek, maar politiek is niet alles, 1985.
J. Listl, et al., Handbuch des katholischen Kirchenrechts, 1983, blz. 1019-1127.
D. Nauta, Calvijn en de staatkunde, z.j.
G.C. van Niftrik, ‘Staat en Kerk’, in: Tijdseinen 14, 1938.
F.T. Oldenhuis, Rechtsvinding van de burgerlijke rechter in kerkelijke conflicten, 1977.
C.W. van der Pot, A.M. Donner, Handboek van het Nederlandse staatsrecht, 198311, blz. 3-21, 464-474.
L. Roeleveld, De gereformeerde kerken in het privaatrecht, 1958.
A.A. van Ruler, Religie en politiek, z.j.
J.Th. de Visser, Kerk en staat, z.j.
Erik Wolf, Ordnung der Kirche, 1961, blz. 132-150.
S.C. den Dekker-van Bijsterveld, De verhouding tussen kerk en staat in het licht van de grondrechten, 1988.
W.F. de Gaay Fortman, ‘Godsdienst en grondwet’, in: Non sine cau­sa (bundel G.J. Scholten), 1979.
W.C.L. van der Grinten, Discriminatie en burgerlijk recht, 1984.
E.M.H. Hirsch Ballin et al., Overheid, godsdienst en levensovertui­ging, 1988.
C. Houtman, Het altaar als asielplaats, 1990.
U.K. Jacobs, ‘Kirchliches Asylrecht’, in: Zeitschrift für evangelisches Kirchenrecht 35. Band, 1. Heft (maart 1990).
A.C.M. Vestdijk-van der Hoeven, Religieus recht en minderheden, 1991.
T.A.M. Witteveen, Overheid en nieuwe religieuze bewegingen, 1984.

 

Source:

http://www.kerkrecht.nl/node/5216

 

https://www.parlement.com/id/vh8lnhrsr2yz/de_grondwet_van_1814

 

https://en.wikipedia.org/wiki/Fundamental_rights

 

https://prodemos.nl/kennis-en-debat/publicaties/informatie-over-politiek/wat-is-een-rechtsstaat/

https://www.nederlandrechtsstaat.nl/module/nlrs/script/viewer.asp?soort=commentaar&artikel=116